SOĞUĞA BAĞLI ACİL DURUMLAR

Vücuttaki kimyasal reaksiyonların gerçekleşebilmesi için vücut sıcaklığı 370C civarında belli sınırlar içinde korunmalıdır.

SOĞUĞA BAĞLI ACİL DURUMLAR
 
Ancak aşırı soğuk nedeni ile soğuğa maruz kalınması durumunda vücut sıcaklığı düşer ve bölgeye yeterince kan gitmemesi ve dokularda kanın pıhtılaşması ile dokuda hasar oluşur. Genel olarak soğuğa bağlı acil durumlar, hipotermi ve lokal soğuk yaralanmaları olarak iki sınıfta incelenebilir.
 
Hipotermi
Hipotermi, merkezî vücut sıcaklığının 35°C altına düşmesidir. Vücuttan radyasyon, konveksiyon, kondüksiyon, buharlaşma yolları ile ısı kaybedilir.
 
Radyasyon (Çevreye ısı yayma): Normal koşullarda vücudun en çok ısı kaybettiği yol radyasyondur. Hareket hâlinde bu enerji 2-5 kat daha artabilir. Dış çevre sıcaklığı düştükçe radyasyon yoluyla kaybedilen ısı da artar.
 
Konveksiyon (Vücut yüzeyindeki hava hareketi ile): Konveksiyonla olan ısı kaybıhava hareketinin hızına bağlı olarak arttığı için doğada rastlanan hipotermi olgularının en yaygın nedenidir. Uygun giyinme bu tip ısı kaybını büyük ölçüde azaltmaktadır. Rüzgar geçirmez dış giysiler konvektif ısı kaybını ortadan kaldırırlar.
 
Kondüksiyon: Vücuttan daha soğuk olan bir iletkenle temas edildiğinde ısı kaybedilir. Su iyi bir iletken olduğundan suya düşmelerde hipoterminin sebebi kondüksiyondur. Giysiler ıslak olduğunda da kondüksiyonla büyük miktarda ısı kaybedilir. Bu durumlarda olan ısı kaybı normalin 25 katı kadar olabilir.
 
Buharlaşma (Evaporasyon): Normalde vücut sıcaklığının %20-30'u buharlaşmayla kaybedilir ve bunun da 2/3'ü deri yoluyla olur. Terleme soğuk havalarda bile az miktarda devam eder. Ayrıca nefesle alınan havanın ısıtılması ve nemli duruma getirilmesi için de ısı kaybedilir.
 
Hipotermi düzeyleri
Hipotermide belirtiler vücut sıcaklığına bağlı olarak değişmektedir. Vücut sıcaklığındaki düşüş ile birlikte ortaya çıkan belirtiler aşağıda verilmiştir.
 
Hafif hipotermi: Vücut sıcaklığı 32–35°C arasındadır. Cilt soluk ve soğuk, titreme, nabız artışı, kan basıncı yüksekliği, takipne (hızlı soluk alıp verme) ve uyku hâli ile seyreder.
 
Orta derecede hipotermi: Vücut sıcaklığı 30–32˚C arasındadır. Titreme kesilir, nabız ve kan basıncı düşer. Zihinsel fonksiyonlarda yavaşlama, yutma ve öksürük refleksi kaybı vardır. Mide içeriği gibi yabancı maddelerin solunum sistemine gitmesi olarak tanımlanan aspirasyon genel komplikasyondur.
 
Ağır hipotermi: Vücut sıcaklığı 30˚C’nin altındadır. Koordinasyon bozukluğu, konfüzyon, letarji (Sesli ve ağrılı uyaranlarla uyandırılabilir, bırakınca tekrar uyur.) ve koma (uyandırılamayan yanıtsızlık hâli) gelişir.
 
Hipotermide yapılması gerekenler
 
 Kişi soğuktan uzaklaştırılmalıdır.
 Kişinin rüzgardan etkilenmesi önlenmelidir.
 Isı kaybı önlenmelidir. (ıslak kıyafetler varsa kurularıyla değiştirilir, kişinin başı örtülür, altına ve üzerine vücut sıcaklığını koruyacak battaniye, havlu, palto gibi şeyler yerleştirilir.)
 Kişi yatırılmalı, ani hareket ya da fiziksel egzersiz yaptırılmamalıdır.
 Eğer bilinci açıksa ve yutabilecek durumdaysa ılık ve şekerli içecekler verilmelidir.
 Artan uyuma isteğine karşılık uyumaması sağlanmalıdır.
 Ciddi hipotermi durumunda tıbbi yardım istenmelidir.
 
•Eğer kişi titriyorsa, durdurmaya çalışılmamalıdır. Titremek, hipotermi durumunda vücudun sıcaklığı üretme çabasıdır ve eğer hipotermi hafifse vücut yeniden ısınacaktır.
 
Hipotermide yapılmaması gerekenler
 
 Kişi ani olarak ısıtılmamalıdır.
 Hemen çok sıcak bir yere alınmamalıdır.
 Doğrudan bir ateşe, sobaya ya da herhangi bir ısı kaynağına maruz bırakılmamalıdır.
 Sıcak su doldurulmuş şişeler, termoforlar, elektrikli battaniyeler kullanılmamalıdır.
 Masaj yapılmamalı, ovulmamalıdır.
 Sigara ve alkol verilmemelidir.
 Bandaj yapılmamalıdır.
 Cilde ilaç, merhem vb. sürülmemelidir.
 Hipotermik kazazedenin olay yerinde tamamen ısıtılmasına çalışılmamalıdır. Yeniden ısıtma, hastane ortamında bile düzeltilmesi güç, çok ciddi kalp atım bozukluklarına neden olabilir. Bu ritim bozuklukları olay yerinde düzeltilemez.
 
Lokal Soğuk Yaralanmaları
Soğuğa maruz kalan kulak, burun, alın, çene gibi küçük bölgelerde meydana gelen yaralanmalardır. Bu tip yaralanmaların şiddeti soğuk havanın tipi, rüzgarın şiddeti, süresi ve neme bağlı olarak değişebilir. Lokal soğuk yaralanmalar uçların donması (soğuk şişliği, frostnip), siper ayağı (immersiyon ayağı), donma şeklinde görülebilir.
 
Uçların donması (soğuk şişliği, frostnip)
Ellerin, ayakların soğuktan çatlayıp şişmesi ile görülen sekel (iz) bırakmayan soğuk yaralanmasıdır. Bu durum ağrılı olmadığı için birey bunun bir soğuk yaralanması olduğunu anlayamayabilir. Burun, el ve ayakta soğuk nedeniyle oluşan kızarıklık, şişme ve bazen de deride soyulmalar olabilir. Hafif ve yüzeysel bir hasar vardır. Denizciler ve dağcılar sık etkilenen gruplardır. Ellerin koltuk altlarına sokulması, burnun avuç içlerine alınması yarar sağlar. Yeniden ısıtmada bu bölgelerde karıncalanma ve kızarma olabilir.
 
Siper ayağı (trench foot)
Siper ayağı uzun süre (10-12 saat) soğuk suya veya soğuğa maruz kalma sonucu ayaklarda görülür. Genellikle soğuk suda avlanan avcılar, yaya yürüyenler, askerler ve balıkçılarda görülür. Islak bot ya da ayakkabının uzun süre çıkarılmaması, havanın soğuk olması ve kişinin uzun süre hareketsiz kalması siper ayağının oluşmasında önemli etmenlerdir.
Başlangıçta karıncalanma ve uyuşukluk görülür. Zaman içinde bu tablo ilerler, ödem ve büller (kabarcık) gelişir. Bu durum devam ederse donan kısımda iskemi (doku beslenmesinin bozulması) gelişir. Çok ağrılıdır.
 
Ayaktaki ıslak ayakkabı veya bot, çoraplar çıkarılmalıdır. Ayak yavaşça ısıtılmalı ve ısıtılmış bölge tekrar soğuğa maruz bırakılmamalıdır.

 

Beğendim 0 Muhteşem 0 Haha 0 İnanılmaz 0 Üzgün 0 Kızgın 0

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yükleniyor

BU HABERİ OKUYANLAR BUNLARI DA OKUDU

yukarı çık