Uykunun Önemi ve Düzenli Uyumanın Faydaları

İnsan yaşamının yaklaşık 1/3’ü uykuda geçmektedir. Bu oran, bebeklik, çocukluk ve gençlik dönemlerinde artmakta, yetişkinlik ve ileri yaşlarda ise azalmaktadır.

Uykunun Önemi ve Düzenli Uyumanın Faydaları
İnsan yaşamında böylesine yer kaplayan uykunun sağlıklı bir şekilde gerçekleşebilmesi için özen gösterilmelidir. Uyku süresinin yeterli olması kadar ortamın uygunluğu, uykunun zamanlaması ve uyku bütünlüğü de son derece önemlidir. Bu durumda;
 
• Uyku süresinin yeterli olması,
• Ortamın uyumaya elverişli olması,
• Günün hangi saatinde uyunuyor olması,
• Bölünmemiş bir uyku olması sağlıklı bir uyku için son derece önemlidir.
 
Kronobiyoloji bilimi (biyolojik ritimleri inceleyerek organizmalar üzerindeki etkilerini araştıran bilim dalı ), vücudun günlük işleyişinde her iş için ideal bir zaman olduğunu, hangi işi hangi saatte yapmak gerektiğini ortaya koyar. Kronobiyolojik bulgular doğrultusunda vücudun 24 saatlik takvimine uyarak performansı tespit edebilir ve böylece verim artırılabilir.
 
Uyku faaliyetinin en uygun zamanı ise yine Kronobiyolojik bulgular doğrultusunda 23.00– 06.00 saatleri arasıdır. Hücre yenilenmesi, gün boyu oluşan çeşitli bozulmaların düzeltilmesi hatta tedavi edilmesi (mide iç zarının yenilenmesi gibi), büyüme hormonunun salgılanması, büyük ölçüde vaktinde uyuyarak elde edilebilmektedir.
 
Çocuk ve gençler için öngörülen uyku süresi 8,5 – 10 saat arasıdır. Sağlıklı bir uyku için oda sıcaklığının uygun seviyede olması, sessizlik ve ortamın karanlık olması önemlidir. Ayrıca kaliteli bir uyku için erken veya geç olmayan bir saatte yatma, sabahları erken kalkma, sabahları hafif spor; esneme hareketleri, yatmaya yakın yemek yememe, televizyon izlememe ve uyku kaçıracak müzik dinlememesi önerilmektedir.
 
Yetersiz uyku ise sabahları kalkmada zorlanma, konsantre olmada zorlanma, dikkatte zorlanma, unutkanlık, sınıf ortamında uyuklama (liselerde % 20 oranında), keyifsiz bir ruh hali ve yorgunluk ile kendini belli etmektedir. Büyüme çağındaki çocuk ve gençlerin sağlıklı bir şekilde büyüme ve gelişebilmeleri için özellikle saatinde ve karanlık bir ortamda uyumaları gerekmektedir. Ayrıca uykunun ihtiyaçları karşılayacak yeterlilikte ve bölünmemiş olmasına da dikkat edilmeli, söz konusu ölçülerin sağlanamadığı durumlarda ise müdahale edilerek uyku düzeninin yeniden oluşturulması gereklidir.
 
Büyüme hormonları gece uykusunda ve karanlıkta salgılandığı için çocukların büyüme ve gelişmesinde düzenli ve yeterli uykunun önemi büyüktür. Gün içinde sürekli hareket halinde olan çocuklar dinlenemediği zaman huzursuzluk ve aşırı hareketlilik, sürekli ağlama, huzursuzluk, dikkat eksikliği ve gelişme geriliği göstermektedirler. Bu durum aileyi ve kurumlarda eğitmenleri zor durumda bırakmaktadır. Bu yüzden çocukların gündüz ve gece yeterince uyumaları ve dinlenmeleri sağlanmalıdır. Çocuklar yaşa göre farklı sürede uykuya gereksinim duyarlar. 1-4 yaşları arasındaki çocukların geceleri 13, öğleden sonra da 2 saat olmak üzere, günde 15 saat uyumaları, sağlıklı büyümelerini sağlar. Yaşları 5 ile 7 arasındaki çocuklar için geceleri 11-13 saat uyku yeterlidir. Sekiz-ondört yaşları arasında 9-11 saat, 15 yaşından sonra ergen için 8 saat uyku yeterli gelir.
 
Çocuklara uykuya yatma saatinden önce uykuyu kaçıracak kola, kafeinli çikolata gibi uyaran besinler vermek yerine bir bardak süt içirilmeli, gerekirse ılık bir banyo yaptırılmalı, çocuklara sakin bir ortam hazırlanmalı, evde gürültülü, tartışmalı bir ortam yaratılmamalı, ortamdan dikkatlerini dağıtacak oyuncaklar yavaş yavaş toplanmalı, alışkanlık kazandırmak için aynı rutinler tekrarlanmalıdır. Pijamaları giyme, diş fırçalama vb. şimdi uyuma zamanı diyerek çocuk ardından kararlı tavırla yatak odasına götürülmelidir.
 
Karanlıktan korkan çocuklar için bir süre yanında kalma, sırtına masaj yapma ya da bir masal anlatma uygulamaları yapılabilir, odasında loş bir ışık sağlanabilir. Çocuğun yatak odasının ısısı çok sıcak ya da soğuk olmamalıdır. Ortalama 20-22 derece ısı yeterlidir. Çocuğun üzeri kalın örtülmemelidir.
 
Çocukların Uyku Düzeni Hakkında Bilinmesi Gereken Noktalar
 
• Çocuğun uykusu ile ilgili yapılan ilişkilendirmelere dikkat edilmelidir.
• Çocukların uyku rutinleri önemlidir. Zorunlu kalmadıkça uyku saati ve uyku yeri değiştirilmemelidir.
• Çocuğunuzun uyuduğu odanın ısı, ışık ve tasarımının uygun ve rahatlatıcı olması önemlidir.
• Uyku ihtiyacı yaşla beraber değiştiği için uyku rutinlerini çocuğun gelişimine göre düzenlemek önemlidir.
 
Okul Öncesi Çocuklarda Uyku ve Dinlenmenin Önemi
 
Çocuğun sağlıklı büyümesinde düzenli uykunun önemli bir yeri vardır. Gün içinde evde ya da okul öncesi eğitim kurumlarında çocuklar için uyku saatleri olmalı, uyumakta zorluk çeken çocukların yatarak dinlenmeleri sağlanmalıdır.
 
Oyun çocukluğu döneminin özellikle ilk yıllarında öğlen uykuları pek çok çocuk için vazgeçilmezdir. Halk arasında“Çocuklar uykuda büyür.” ,”Uyusun da büyüsün” gibi deyişler vardır. Büyüme hormonu uykuda salgılandığından çocukların büyüme ve gelişmesinde düzenli ve yeterli uykunun önemi büyüktür.
 
Gün içinde sürekli hareket hâlinde olan çocuklar dinlenemediği zaman dikkat eksikliği, huzursuzluk ve aşırı hareketlilik ve sosyal gelişme geriliği göstermektedirler. Bu durum okulda öğretmeni, evde aileyi çoğu zaman zor durumda bırakmaktadır. Yeterli miktarda gece uykusu uyumayan çocuklar için fiziksel ve zihinsel gelişme geriliği kaçınılmazdır. Bu yüzden çocukların gündüz ve geceleri yeterince uyumaları ve dinlenmeleri sağlanmalıdır.
Çocuklar okul öncesi dönemde tam gün eğitim veren okul öncesi eğitim kurumlarında, öğle yemeğinden sonra çocukların uyumaları ya da dinlenme saatleri bulunmaktadır.
 
Çocuklar için hazırlanmış uyku odalarının gürültüden uzak, iyi havalandırılmış, ılık, loş olması, yatakların kenarları korunaklı, her çocuk ayrı yatmalı ve yataklar arasında mesafe olması gereklidir. Uyku odasında çocuklar yalnız bırakılmalı ve uykudan kalkan çocukların teri kontrol edilmeli gerekirse çamaşırları değiştirilmelidir. Çocuklar için kullanılan çamaşır, çarşafların ve yastıkların pamuklu olması önemlidir.
 
Okul öncesi eğitim programındaki uyku ve dinlenme saatlerinde çocukların uyuma zorunluluğu yoktur. Çocuğun uzanarak bir kanepede dinlenmesi de onu rahatlatacaktır. Öğretmen bu süre içinde çocuklara hikâye anlatabilir, hafif bir müzik dinletebilir. Bu süreyi yatarak, hareketsiz ve dinlenerek geçirmelerini sağlayabilir.

 

Beğendim 0 Muhteşem 0 Haha 0 İnanılmaz 0 Üzgün 0 Kızgın 0

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yükleniyor

BU HABERİ OKUYANLAR BUNLARI DA OKUDU

SON DAKİKA HABERLER

ANKET

Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?

yukarı çık