ÇOCUKLARDA DİL GELİŞİM DÖNEMLERİ

Bebekler ilk doğdukları andan tibaren ses çıkarırlar ve bu dönem dönem gelişerek devam eder.Bu dönemleri tek tek 2 yaşa kadar ele alıcaz.

ÇOCUKLARDA DİL GELİŞİM DÖNEMLERİ
 
Yenidoğan Dönemi (0-6 hafta):
 
Bu ilk dönemde istem dışı ses çıkarma görülür. İlk üç haftalık dönemde bebek bütün uyaranlara karşı aynı tip ses çıkarır. İkinci üç haftalık süreçte uyarana verilen tepkiler farklılaşmaya başlamıştır. Çıkarılan sesler uyarıcıyla ilişkilidir. Genellikle de açlık ve rahatsızlık ağlamalarıdır. Anne, sesine göre ağlamanın nedenini belirleyebilir.  Bu dönemde homurtu, iç çekme ve guruldanma sesleri çıkarır.
 
Bu devrede çocuk ağlarken, gülümserken, emerken, yutkunurken konuşma için gerekli olan becerileri kazanmaktadır.   Özsoy (1999, s.39)’a göre bebeğin ilk ağlayışında çıkardığı sesler “e” ile “a”  veya ikisi arası seslerdir.
 
Gığılldama Dönemi (6 hafta-3 ay):
 
Bu dönem mırıldanma döneminin başlangıcıdır. Ses üretimi refleksiftir. Çocuk, sesi, ses olarak çıkardığının farkındadır.  Çıkardığı seslerden doyum sağlar. Ses oyunları yapar. Kendiliğinden farklı sesler çıkarır. Ses çıkarmaktan zevk alır. Rastgele çıkarılan seslerde a, u, o seslerini uzatır, s, k, g gibi yumuşak damak ve gırtlak sesleri çıkarır. Çıkarılan seslerin çoğu  tekrarlanmaz. Bebeğin çıkardığı sesler, hoşnutluğunu ve hoşnutsuzluğunu belirten seslerdir. Bebek başkalarının çıkardığı seslere tepki gösterir ve annesinin sesine gülümser.
 
Mırıldanma (Babıldama) Dönemi (3-6 ay):
 
Bebek seslerle oynamaya başlar. Kendi kendine sesler çıkarır ve kendi sesini kendisi duyar. Daha sonraları çevresine tepkide bulunmaya başlar. Bu dönemde bebek, sesini ihtiyacını belirtmek ve dikkat çekmek için kullanmaya başlar.  Sesler refleksif değildir. Özsoy (1999, s.39)’a göre  bu devrede bebekler “l” ve “r” seslerini sık sık çıkarırlar.  Babıldama konuşma bakımından algılama ile beraber gelen ve yetişkinlerin ilgileri ile birtakım temel seslerin ve alışkanlıkların pekiştirileceği bir devredir. İşitme olmasa da bebek bu sesleri çıkarır.  Bu dönemde bebek (Güven ve Bal, 2000);
 
• Ani ses ya da gürültüden ürküp sıçrar.
• Bebek kendisiyle konuşulduğunda buna tepki verir gülümser.
• Gıdıklamadan yüksek sesle güler.
• İlgisini çekecek bir ses verildiğinde  o tarafa doğru bakar ve bedenini çevirir.
• Bebek isteklerini belirtmek için farklı ses tonlarında ağlar.
• Mutlu olduğu zamanlarda mutluluğunu gösteren sesler çıkarır.
• Kendisiyle konuşanın seslerini taklit eder, sanki onunla konuşuyormuş gibi sesler çıkarır.
• Annesi ya da yakın tanıdığı kişileri görünce  mutlu olduğunu gösteren sesler çıkarır.
• Mama saati geldiğinde annesini emecekken ya da biberonla besleniyorsa biberonu  görünce mutluluk ifade eden sesler çıkarır.
• Başlangıçta anlaşılmaz heceler çıkartır. Sonra ise “ba-ba-da-da” gibi anlaşılır heceler çıkartmaya başlar.
• Tanıdığı birisi kucaklamak istediğinde ona doğru ellerini uzatır ve kucaklamasını isteyen sesler çıkartır.
• Kızıldığında yüzünün ifadesi değişir.
• Çıngırağını ya da başka bir şeyi eliyle sallar ve çıkan sesler hoşuna gider ve sallamaya devam eder.
• Yakınındaki kişiyle göz kontağı kurar.
• Televizyon reklamlarına  ve müzik sesine tepki
verir.
 
Mırıldanmanın Tekrarı Dönemi (6-9 ay): Bu döneme, ses oyunlarýnýn  tekrarý dönemi de denilmektedir. Bu dönemde bebeğin organları gerekli olgunluğa erişmiştir ve heceler çıkarılmaya başlanır.  
Bu dönemde işittiği sesleri tekrar eder ve aynı şekilde taklit eder. Çıkardığı sesler çeşitlilik göstermeye baþlar. Zamanla kelimeleri heceleyerek çıkarmaya başlar ve bu heceleri art arda tekrar eder (ba-ba-ba gibi). Bebek insan konuşmasına gülümseyerek veya ses çıkararak cevap verir. Kızgınlık ve hoşnutluk seslerini ayırt edebilir.
 
Yakınlarının kullandığı sözcükleri tekrarlar. Bu dönemde bebek (Güven ve Bal, 2000);
• Taklide dayalı oyunlar oynamaya başlar.
• Azarlanınca ağlar.
• Kendisiyle oynanınca çok mutlu olur ve bunu belli eder.
• “Hayır-cıs” denince bunu anlar ve durur.
• Müziğe tepki verir.
• Reklamları izlemeye devam eder.
• Tanımadığı kişilere tepki verir.
• İsteklerini daha iyi ifade etmeye başlar.
 
Ses-Sözcük (Tekrarlama-Çeşitlenmiş Mırıldanma) Dönemi (9-12 ay):
 
Bu dönemde çıkarılan sesler ana dile ait seslerdir. Bebek ana dilinin ses örüntülerinin farkına varır ve ses çıkarma esnasında bu sesler üzerinde daha çok durur. Bu sesler anlaşılmaz, acele mırıltı şeklindedir.  Bunlar bebek için sözcük yerini tutarlar. Bebeğin alıcı dili gelişmeye başlamıştır.  Söylenen basit şeyleri anlar ve yerine getirmeye çalışır. Ayrıca bu dönemde bebek (Güven ve Bal, 2000):
 
• İki hecelik kelimeler kurar. “baba-anne” gibi.
• Yetişkini taklit eder.
• Çevresindeki bir nesne sorulunca o nesneye bakar.
• Vücudunun birkaç kısmını sorulunca  gösterir.
• Bağırır.
• Yüksek sesle güler.
• Birkaç kelime söyler. 
• Hayvan seslerini taklit eder.
• Sözcükleri anlamlı olarak kullanır.
• Söylenen basit kelimeleri tekrar eder.
• Acıkınca “mama”  babasını görünce “baba” der.
• Basit oyunları yetişkinle birlikte oynar.
 
İlk Sözcükler ve Tek Sözcüklü Cümleciklerle  Konuşma Dönemi (12-18 ay):
 
Bu dönemde  çocuk gerçek konuşmaya geçmiştir. Sözcük rastlantısal olarak sesle oynamanın bir sonucu olarak ortaya çıkar ve tekrarlamalar yoluyla uygun bir şekil alarak  kuvvetlenir. Sözcük bilgisinde artış olur. Çocuk 1-30 arası sözcük söyler. Bu sözcükler, çocuğun belli bir durum ya da  nesneyi anlatmak için kullandığı, yetişkin sözcüklerine benzeyen  yapılardır. Bu dönemdeki çocukların ifadeleri, içinde bulundukları durumla birlikte yorumlanmalıdır. Çocuk sözel olarak ifade edemediği isteklerini  beden hareketlerini de katarak anlatmaya çalışmaktadır. Alıcı dil gelişimi ifade edici dil gelişiminden daha önde olmaktadır. Ayrıca (Güven ve Bal, 2000):
 
• Çocuğun anladığı komut sayısında artış vardır.  
• Çocuk, soruları henüz anlayamaz. 
• Hayvan seslerini çıkartır. 
• Yetişkinin birçok konuşmasını anlar.
• İstenen basit şeyleri yapar (Mutfaktan bardak getirmek gibi).
• Sesin geldiği yönü takip eder ve sesin kaynağını bulur.
• Kendi vücudunun birçok kısmını gösterir.
• İstenen nesneyi gösterir.
• İstenen nesneyi verir.
• Nesneyi iþlevleriyle birlikte tanımaya başlamıştır.
• Sorulduğunda kendi ismini söyler.
• Çevresinde bulunan anne baba dışındaki kişilere “teyze, babaanne vb.” şeklinde hitap eder.
• İki kelimelik birkaç basit cümle kurar.
• Kurallarıý öğrenmeye başlar.
• Evet-hayır cevabını anlar.
• Oyuncak bebeğe ya da bir bebeğe sarılarak sevgisini belli eder.
• Tanımadığı kişilere tepki verir.
 
İki Sözcüklü Birleşimler Dönemi (18-24 ay):
 
Bu dönemde çocuk yeni sözcükler öğrenir, deneyimlerini algılar ve yetişkinler tarafından sözcük öğretilir. Öğrendiği sözcükleri tekrarlar. Zorlamasız ve kolay çıkarılan hece ve sözcükler sık sık tekrarlanır. Çocuğun anlamlı olarak kullandığı 20-100 sözcüğü vardır. İstediğini anlatırken beden dilinden çok sözcükleri kullanır. Çoğunlukla tek sözcükle isteklerini anlatırken nadiren de iki üç kelimelik cümleler kurar. Ayrıca bu dönemde (Güven ve Bal, 2000):
• Basit şarkılar söyler.
• Birçok oyuncağının ismini bilir.
• Televizyonda gördüğü ya da tanıdığı resimleri isimlendirir.
• Başka çocuğun hareketini, konuşmasını taklit eder.
• Kendisinden küçük çocuğun ismini söyler.
• Kardeşinin arkadaşının ismini söyler.
 
(ÇocukGelişimiEğitimiveSağlığıkitabından)
 
 
 
 
 
Beğendim 0 Muhteşem 1 Haha 0 İnanılmaz 0 Üzgün 0 Kızgın 0

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yükleniyor

BU HABERİ OKUYANLAR BUNLARI DA OKUDU

SON DAKİKA HABERLER

ANKET

Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?

yukarı çık